Żółtki- komora celna, historia wsi

Komora celna powstała w 1832 roku

Dom asesorii granicznej Imperium Rosyjskiego i tzw. Królestwa Polskiego- komora celna z 1832 roku. Od wieków była tutaj ważna przeprawa przez rzekę Narew. Najpierw do przedostania się na drugi brzeg rzeki służył prom. W długiej historii tego miejsca istniało aż 9 mostów. Od 1807 roku Narew stała się rzeką graniczną pomiędzy Księstwem Warszawskim (od 1815 roku tzw. Królestwem Polskim, które powstało na mocy decyzji kongresu wiedeńskiego) a Obwodem Białostockim bezpośrednio wcielonym do Imperium Rosyjskiego. Po klęsce powstania listopadowego Rosjanie przywrócili granicę celną. W 1832 roku stanęła w Żółtkach komora celna.

Wieś powstała w dobie osadnictwa mazowieckiego na przełomie XV- XVI wieku. Jej założycielem był ród Żółtków. W XVIII wieku znajdował się tutaj port rzeczny. W 1900 roku Christian August Moes, właściciel dużej fabryki w Choroszczy, założył tkalnię włókienniczą.

Podążając starą drogą asfaltową Białystok- Warszawa, warto zatrzymać się przy pamiątkowym krzyżu. To miejsce śmierci trzech mieszkańców Choroszczy: Henryka Klimowicza, Izaaka Frydmana oraz Jankiela Sidrańskiego. Stanęli oni w obronie proboszcza choroskiego- księdza Franciszka Pieściuka, aresztowanego przez wycofujących się właśnie Sowietów. Swoją odwagę przypłacili życiem- zostali bestialsko zamordowani 24 czerwca 1941 roku.

Droga kończy swój bieg na skraju doliny Narwi. Rozciąga się tam ładny widok na rozległe łąki nadrzeczne, rzekę Narew oraz panoramę położonej na wysokim brzegu Złotorii.

Wg rejestru Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Białymstoku: Budynek asesorii straży granicznej powstał ok. 1807, nr rej.: A-391 z 14.01.1984

Powrót na początek strony